از اوایل دهه 1950 میلادی که مبحث توسعه در علم اقتصاد مطرح گردیده تاکنون با مفاهیم مختلفی چون رشد و نوسازی، رشد و برابری و رشد توأم با اصلاحات، معادل گرفته شده است. مفاهیمی که با یک روند تکاملی بروز کرده اند و با نقدهای صورت گرفته جای خود را به مفهوم بعدی داده اند تا تعریف جامعتری از مفهوم توسعه در کشورها شکل بگیرد. تعاریفی که به نوعی مبنای تقسیم بندی کشورها در گروههایی چون توسعه یافته و در حال توسعه بوده اند. اما از اوایل دهه 90 میلادی رویکرد جدیدی به توسعه شکل گرفت. در این رویکرد، توسعه به مفهوم رشد همراه با مشارکت مردم به عنوان نماد توسعه یافتگی یک کشور تلقی می شود. به عبارت دیگر یک کشور برای نیل به اهداف توسعه خود علاوه بر این که پله های ترقی را در تولید طی می کند باید زمینه را برای مشارکت سیاسی مردم خود فراهم آورد. در این نگاه به مقوله توسعه سیاسی بیش از پیش پرداخته می شود و به آن در کنار افزایش تولید و ارتقای سطح معیشت مردم اهمیت داده می شود.
اما در زمینه بررسی اثر توسعه سیاسی بر توسعه یک کشور توجه به این نکته ضروری است که یکی از نمادهای اصلی توسعه سیاسی مشارکت مردم است. مشارکت و حضور مردم در صحنه سیاسی هر کشوری، به اقتدار سیاسی آن کشور در عرصه بین الملل کمک می کند و این یک تجربه ثابت شده در مورد کشورهای مختلف است. حال از آنجا که یکی از مظاهر اصلی مشارکت مردم، حضور در صحنه انتخابات است. این حضور چگونه می تواند در موقعیت کنونی به بهبود شرایط کشور ما کمک کند. موقعیتی که نیاز به صحبت خاصی در مورد آن نیست چرا که همه مردم به نوعی با مشکلات اقتصادی دست و پنجه نرم می کنند و به قول رهبری انقلاب که فرمودند"اقتصاد مسئله اصلی کشور است"، مسأله و اولویت روشن است. مسأله ای که ایشان برای فائق آمدن بر آن، ایده اقتصاد مقاومتی را مطرح کردند. ایده ای که با بهره گیری از مزایای اقتصادی کشور به برون رفت از وضعیت بی ثبات فعلی کمک کرده و به ثبات بیشتر در اقتصاد کشور منجر می شود.
سوال اصلی این است که آحاد مردم در این بین چه نقشی می توانند ایفا کنند؟ از منظر اقتصاددانان توسعه صرفا با ارتقای تولید و افزایش اشتغال، رسیدن به کشوری توسعه یافته که دورنمای چشم انداز بیست ساله کشور است، مقدور نیست و باید مردم در صحنه سیاسی مشارکت خود را نشان دهند. از این دیدگاه روز 24 خرداد ماه برای ایران روز سرنوشت سازی است نه از این حیث که نامزد پیروز چه کسی یا کدام جناح است؟ بلکه آن چه که مهم است مشارکت مردم است.مشارکتی که دگربار بلوغ و توسعه سیاسی مردم کشورمان را به دنیا نشان خواهد داد.مشارکتی که در تلطیف فضای سیاسی علیه کشور در عرصه جهانی نقشی بسزایی خواهد داشت و از این مسیر زمینه را برای حل مشکلات اقتصادی موجود هموارتر خواهد ساخت. در این صورت است که نامزد منتخب به پشتوانه مشارکت و حمایت مردمی می تواند به مصاف مشکلات اقتصادی و معیشتی برود. یعنی این مشارکت مردمی است که می تواند به ایده اقتصاد مقاومتی جامه عمل بپوشاند. در واقع پیروز واقعی انتخابات روز جمعه مردم خواهند بود که با مشارکت خود علاوه بر اینکه نقش خود را در نیل به کشوری توسعه یافته و در خور نام ایرانی به نحو احسن ایفا می کنند، بلکه مسئولیت نامزد منتخب را برای پاسخ به مطالبات برحق این مردم قدرشناس صدچندان می کنند.
ابراهيم جاودان، دکتر اسماعيل پيش بهار، رضا حيدری
چکيده
بعد از برچيده شدن نظام برتون وودز در سال 1973، نرخهاي ارز واقعي در کشورهاي زيادي نوسان گسترده اي داشته است. نرخ ارز واقعي، نقش کليدي در پايه ريزي درجه رقابتي اقتصاد و بازتاب عملکرد آن دارد. مطالعه حاضر، اثر شوک هاي نرخ ارز واقعي را بر توليد بخش کشاورزي ايران در دوره 86-1351 مورد بررسي قرار داده است. روابط بلندمدت و کوتاه مدت بين متغيرها با استفاده از الگوي خودضيح با وقفه هاي گسترده (ARDL) برآورد شد. يافته هاي تجربي دو نتيجه مهم در پي داشت. نخست اينکه شوک هاي مثبت نرخ ارز واقعي اثر معني دار منفي بر توليد کشاورزي ايران دارند. دوم اينکه، شوک هاي منفي نرخ ارز واقعي اثر معني داري بر توليد کشاورزي ندارند. علاوه بر اين، اثر شوک هاي مثبت و منفي بر توليد نامتقارن است.
واژگان کليدي: بخش کشاورزي، توليد، شوک هاي ارزي، ايران